مصطفى النوراني الاردبيلي

220

دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )

پرندگان كوچك را شكار كند ، و آن يكى از گونه‌هاى باشه است . « 4 » صرد را به فارسى سبز كراوترنشك اودكاك و به عربى سوام نامند . ديده نمىشود مگر بر شاخه درخت و كسى را دست بر آن نيست و بسيار شرير النفس ، گريزنده و دشمن گوشت است . گويند هر پرنده‌اى را كه بخواهد با منقار خود شكار مىكند . افعال و خواص اين به قول هنديان در لطورا بيايد . « 1 » لطورا را گويند اسم هندى صرد است و آن پرنده‌اى خاكسترى رنگ است . نوعى از آن بزرگ و به حجم فاخته است كه صيد گنجشك كند . گرم و خشك است ، شورباى آن جهت خستگى و درد مفاصل و عرق النساء شربا و نطولًا مفيد است ، آن مضر گرم مزاجان است . « 2 » صرد ، سودانيات است . سودانيات مرغى است كه به فارسى داركو و به عربى صرد نامند ، گوشت آن چاق كننده و مضر مغز است . « 3 » صرد را صداهاى مختلف است و هر پرنده‌اى كه بخواهد شكار نمايد به زبان آن صدا برآورد و آن پرنده را نزد خود مىطلبد و چون پرنده‌ها جمع شدند هر كدام را كه بخواهد شكار مىكند . « 4 » شير زنان ابراهيم بن محمد طبيب گويد : مردى از دوستان امام از درد گوش شكوه نمود و گفت : اضافه بر درد آن ، خون و چرك هم مىآيد . فرمود : پنير كهنه را نرم بكوب بعد آن را با شير زن مخلوط كن و با آتش نرم آن را گرم كن بعد چند قطره از آن به گوش خود بريز ، خوب مىشود به اذن خدا . « 5 » شير زنان به عربى لبن النساء نامند و آن لطيف‌تر است از شير خر و افضل

--> ( 4 ) - فرهنگ فارسى ، دكتر معين ، ج 2 ، ص 2107 . ( 1 ) - محيط اعظم ، ج 3 ، ص 171 . ( 2 ) - همان ، ج 4 ، ص 9 . ( 3 ) - تحفه حكيم ، ص 159 . ( 4 ) - قرابادين كبير ، ص 273 . ( 5 ) - طب الائمه ، ص 73 .